Resultaten van de cursistenbevraging in de CBE

Bij de opmaak van het nieuw Plan Geletterdheid werden voor de allereerste keer mensen met geletterdheidsnoden betrokken. Aan alle 13 Centra voor Basiseducatie werd een vragenlijst toegestuurd (zowel online als op papier) en gevraagd deze door cursisten te laten invullen. Uiteindelijk zijn onze verwachtingen overtroffen en hebben meer dan 300 (!) cursisten basiseducatie deze bevraging ingevuld. Daarom nogmaals hartelijk dank aan de centra, docenten en cursisten voor de hulp.
 

Gevolgen van geletterdheidsnoden

Door de snelle digitalisering van de maatschappij zie je dat veel mensen in zeer diverse contexten in moeilijkheden komen. Op het werk, op de school van de kinderen, in de bank … overal verwacht men digitale vaardigheden. Wanneer mensen niet over deze vaardigheden beschikken, merken ze dat ze snel uit de boot dreigen te vallen.
Laaggeletterdheid zijn, heeft veel gevolgen. Twee resultaten die met kop en schouders boven de rest uitsteken, zijn de moeilijkheden die laaggeletterden ervaren om hun eigen financiën en administratie op orde te houden. Zaken zoals een belastingsbrief invullen, online bankieren,  financiële documenten lezen, complexe formulieren invullen ... zijn voor hen grote struikelblokken.
 

Lessen basiseducatie

Werken aan geletterdheid heeft grote effecten. De bevraagde cursisten geven aan een sterke persoonlijke groei door te maken: men is zelfzekerder, zelfstandiger, bouwt een nieuw sociaal netwerk op en voelt zich mee met de snel veranderende maatschappij.
Daarnaast verwijzen cursisten ook naar de enorme toename van hun kunnen. Ze hebben meer durf om zaken aan te pakken. En ze geven aan grote sprongen vooruit te maken op vlak van hun geletterdheidsvaardigheden, zoals lezen, schrijven, rekenen en ICT-gebruik.
 

Drempels naar leren

Goed om horen is dat een meerderheid van de cursisten aangeeft weinig tot geen drempels te ervaren om binnen de basiseducatie aan zijn of haar geletterdheid te werken. Spijtig genoeg is er nog wel een groep die aangeeft dat het niet gemakkelijk was om de stap naar de basiseducatie te zetten. Ze hebben vooral angst voor het niveau van de lessen, angst om veroordeeld te worden en schaamte. Maar ook slechte ervaringen in eerder gevolgd onderwijs maken voor sommigen de stap moeilijk.
Wat maakt dat iedereen toch de stap heeft gezet tot leren, is divers. Velen werden aangespoord door iemand uit hun sociale omgeving (bv. kind, zus, partner) of kenden iemand die lessen volgt. Daarnaast blijkt reclame voor de opleidingen in lokale magazines, op de radio, op scholen ... erg overtuigend. Ten slotte toont de bevraging aan dat grote veranderingen in het leven (ontslag, een partner die overlijdt, (klein)kinderen krijgen …) mensen ertoe aanzet om aan hun geletterdheid te werken.
 

Plaatsen waar je kan / wil leren

Hieruit blijkt duidelijk dat mensen openstaan om te leren binnen verschillende contexten, die dichter staan bij hun eigen leefwereld dan het Centrum voor Basiseducatie. Ook hier zien we in de resultaten een terugkerende vraag naar digitale ondersteuning.
Sensibilisering rond geletterdheid

Volgens de cursisten is er nood aan meer bekendheid over het geletterdheidsprobleem, de gevolgen ervan en het aanbod dat bestaat om eraan te werken, verdienen meer maatschappelijke zichtbaarheid. Vooral overheidsinstanties moeten beter op de hoogte zijn over en anticiperen op geletterdheidsnoden. Ze zien ook een grote verantwoordelijkheid weggelegd voor de overheid om de brede bevolking te sensibiliseren, opdat hun omgeving en andere personen met geletterdheidsproblemen hierover kennis kunnen verwerven. Hierbij denken de bevraagden aan mediacampagnes, brochures, bekendmaking van het aanbod van o.a. basiseducatie ... Daarnaast vindt men ook dat er binnen specifiekere contexten (zoals bij werkgevers, VDAB …) gesensibiliseerd moet worden.
 

Ontoegankelijke communicatie

Wat is moeilijk?Wie communiceert te moeilijk?
​Bekijk de resultaten van de cursistenbevraging hier.
 

Geletterdheidsnoden bij de volgende generatie

De cursisten van de basiseducatie hebben uitgesproken ideeën over hoe men kan voorkomen dat komende generaties hetzelfde overkomt als hen. Herhaaldelijk wordt er gehamerd op het belang van blijven investeren in kwalitatief onderwijs. Dat is onderwijs waar er aandacht, geduld en geloof is in élke leerling en waarbinnen iedereen de nodige ondersteuning krijgt.
Er wordt ook gewezen op het belang van geïntegreerd en op maat werken om de aandacht en motivatie van de jongeren te behouden. Zo moet men de leerlingen goed voorbereiden op specifieke taken die men voorgeschoteld zal krijgen in het volwassen leven of op de arbeidsmarkt, zonder evenwel geletterdheidsvaardigheden als lezen, schrijven en rekenen uit het oog te verliezen.
 

Meer info

Bekijk de resultaten van de cursistenbevraging hier.
 

22-03-2017